Hamilelikte yüz üstü yatmak

HAMİLELİKTE NASIL YATILIR? (YATIŞ POZİSYONU)

Hamilelikte (gebelikte) nasıl ve hangi yana yatmalı?
Hamilelikte özellikle sol yana yatış pozisyonu önerilir. Neden sağ tarafa değil de sol tarafa? Çünkü vücudun ortasından hafif sağ tarafta en büyük toplar damar (vena kava inferior) geçer. Sağ tarafa doğru yatılırsa bu toplar damara rahim bası yaapr ve kalbe dönen kan miktarı azalır, bu da bebeğe giden kan miktarının azalmasına neden olur. Sağ tarafa yatıldığında kalbe dönen kan azalacağı için vücuttaki şişlikler artabilir. Sol yana yatıldığında tersine plasentaya (bebeğin eşine) giden kan artar, böylece bebeğe daha fazla oksijen ve besin maddesi ulaşır. Sol tarafa yatmak kan dolaşımındaki sirkülasyonu arttırarak vücuttaki şişlikleri (ödem) azaltır. Hamileler için en rahat uyku pozisyonu sol yana yatarak bacakların karna doğru çekildiği pozisyondur. Sol yana yatarken sırtınızın arkasına büyükçe bir yastık koyarak hem daha rahat edersiniz hem de uykudayken sağa dönmeyi engelleyebilirsiniz.

İlk 3 ay, yatış pozisyonu:
Hamileliğin ilk 3 ayında yatış pozisyonu önemli değildir, yüzüstü hariç her pozisyonda yatılabilir çünkü bu aylarda rahim küçük ve hafif olduğu için damarları bası yapmaz.

Hamilelikte sırtüstü yatmak:
Gebeliğin özellikle son aylarında sırt üstü yatmaktan kaçınmak gerekir. Bu pozisyonda rahim bütün ağırlığıyla büyük kan damarlarına, omurgaya, sırt kaslarına ve barsaklara baskı yapar. Bu da bel ağrılarına ve hemoroide (basur) neden olabilir. Sırt üstü yatmak kan basıncında düşmeye neden olabilir, bazen anne adayları bu şekilde baş dönmesi, halsizlik gibi şikayetler hissederler.

Hamilelikte yüz üstü yatmak:
Hamilelikte yüzüstü yatmamak gerekir. Tahmin edilebileceği gibi bu pozisyonda rahim ve bebek baskıya uğrayabilir.

Gebelikte Anne adayları hangi konularda bilgilenmelidir

Anne adaylarının gebelik öncesi dönemden başlayarak hamilelik boyunca bütün gelişmeler ve beklenen durumlar hakkında bilgilendirilmesi annelerin daha bilinçli ve sağlıklı, güvenli bir hamilelik dönemi geçirmesini sağlar. Bu bilgilendirme bazı konularda babayı da kapsamalıdır, bu sayede baba da anne adayına destek olabileceği konularda bilinçlenmiş olur. Doğumdan sonra da lohusalık ve bebek bakımı gibi konularda annelerin bilgilendirilmesi gerekir. Bu bilgilendirme çalışmalarının hastanelerde, özel merkezlerde, televizyonda, gazete, dergi ve internet gibi ortamlarda yaygınlaşması ülkedeki anne adaylarının hamileliği, doğumu başka bir deyişle kendilerini daha iyi tanımalarını sağlar. Bilgilenmek cesaret ve huzur getirir, tersine bilgisizlik ve kulaktan dolma bilgilerle yaşamak korku, endişe, cesaretsizlik, özgüven eksikliği, kararsızlık gibi durumlara neden olur. Ülkemizde hamilelik ve doğum konusunda yaşanan bazı sorunların temelinde genç kzıların kulaktan dolma yanlış bilgilerle büyümeleri, gerçek olmayan bazı hurafelere inandırılmaları, gerçek ve bilimsel bilgilerin onlara ulaştırılmaması yatmaktadır. Bilinçli ve doğru bilgilerle donanmış anne adayları hamilelikte ve doğumda kendine güvenir, gerektiği durumda doktoru ile birlikte karar verme aşamalarına daha sağlıklı katılır, sağlıklı fikirler ileri sürer; bütün bunların sonucunda ülkede anne ve bebek sağlığı daha üst seviyelere taşınır.

Anne daylarının bilgilendirilme düzeyi ve kapsamı kadının ve ailesinin eğitim, kültürel ve sosyoekonomik düzeyine göre değişebilmekle birlikte her aileye uygun kapsam ve biçimde belli bazı bilgiler ulaştırılmalıdır. Dünyada çeşitli ülkelerde çeşitli şekillerde bu tür uygulamalara ağırlık verilmelidir.

Anne adayları hangi konularda bilgilenmelidir:
Gebelik öncesinde:
– Kadın anatomisi
– Doğru ve dengeli beslenme
– Akraba evliliği ve genetik hastalıklar
– Anne adayının varsa kronik hastalıkları hakkındda bilgi ve bunların gebeliğe etkisi
– Sigara ve alkol kullanımı hakkında bilgiler
– Cinsel ilişki, aile planlaması, doğumlar arasında yeterli ara verilemesi ve gerekli doğum kontrol yöntemler

Hamilelik boyunca:
– Hamilelikte yapılacak tahliller ve testler
– Hamilelikte beslenme
– Hamilelikte kullanılması gerekenler ilaçlar, vitaminler
– Hamileliğin anne adayının vücudunda meydana getireceği değişiklikler
– Hamilelikte annenin karşılaşacağı şikayet ve belirtiler
– Bebeğim gelişim aşamaları
– Hamilelikte uygulanan tarama testleri ve amaçları, sonuçları
– Sigara, alkol, tatlandırıcılar ve kafein gibi hamilelikte dikkat edilmesi gereken maddeler
– Hamilelikte araba, uçak v.b yolculuklar
– Hamilelikte cinsel ilişki
– Hamilelikte giyinme
– Hamilelikte psikolojk değişiklikler
– Hamilelikte kilo alımı
– Hamilelikte egzersiz ve spor
– Hamilelikte ultrasonografi, faydaları ve sınırları
– Annenin bebek hareketlerini sayması ve takip etmesi

Doğuma yakın dönemde:
– Doğumun başlangıcını gösteren belirtiler
– Doğuma hazırlanırken yapılması gerekenler
– Doğru nefes alma ve ıkınma teknikleri
– Normal doğum ve sezaryen hakkında bilgi, hangi durumlarda sezaryen uygulanması gerekebilir
– Ağrısız doğum, epidural anestezi ve normal doğumda anne adayınının konforunu arttıracak diğer uygulamalar
– Doğum kesisi (epizyotomi) nedir, hangi durumlarda ve neden uygulanır.

Doğumdan sonra:
– Normal doğum ve sezaryen sonrasında karşılaşabilecek belirtiler, şikayetler
– Doğum sonrası anne ve bebek bakımı
– Doğumdan sonra vücutta meydana gelen değişiklikler (eskiye haline dönüş)
– Doğum sonrası egzersiz ve spor, kilo verme, beslenme
– Doğum sonrası cinsel ilişki
– Doğumdan sonra adet görme ve korunma yöntemleri
– Anne ve baba olmaya hazırlanma, psikososyal adaptasyon
Bir çok araştırmalar göztermiştir ki anne adaylarına eğitimler verilmesi ve bilgilendirilmesi doğum komplikasyonlarını azaltmıştır, normal doğum oranlarını arttırmıştır, doğumda annenin daha az ağrı hissetmesini ve daha konforlu doğum yapmasını sağlamıştır, annelerin doğumlarını iyi bir anı olarak hatırlama oranını yükseltmiştir, annelerin doğumdaki anksiyetelerini azaltmıştır, doğum sürelerini kısaltmıştır, doğumda tıbbi müdahale gereksinimini azaltmıştır.

YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLER VE TAKİBİ

RİSKLİ GEBELİK (HAMİLELİK) , RİSKLİ GEBELİK UZMANI (PERİNATOLOJİ UZMANI, PERİNATOLOG)

YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLER VE TAKİBİ
Anne veya bebek ile ile ilgili bazı durumlar bir gebeliğin riskli gebelik (yüksek riskli gebelik) kategorisine alınmasını gerektirebilir. Anne ile ilgili durumlar gebelikten önce var olan bazı hastalıklar olabileceği gibi gebelik başladıktan sonra ortaya çıkan bazı hastalıklar da olabilir. Riskli gebelik olarak tanımlanan hamilelikler daha yakından ve dikkatli sıkı takip gerektirirler. Mümkün olan şartlarda bu gebeliklerin riskli gebelik uzmanları (perinatoloji uzmanı, perinatolog) tarafından takip edilmesi ve değerlendirilmesi sağlanmalıdır.

Riskli gebeliğe neden olan anne ile ilgili durumlar:
– Annenin sigara kullanıyor olması (miktarı az veya çok farketmeksizin)
– Annede gebelikten önce veya gebelik sırasında yüksek tansiyon (preeklampsi, gebelik zehirlenmesi) meydana gelmesi
– Annede gebelikten önce veya gebeliğe bağlı şeker hastalığı (diabet) gelişmesi
– Annede karaciğer, böbrek, guatr, romatizmal hastalıklar, epilepsi, psikiyatrik hastalıklar gibi hastalıklar bulunması
– Annede AIDS olması
– Anne yaşının 18’in altında veya 35’in üzerinde olması
– Annenin daha önce 3 veya daha fazla düşük yapmış olması
– Annenin daha önce intrauterin ex fetus (karnında bebek ölmesi) durumunu yaşaması
– Annenin aşırı zayıf veya aşırı şişman olması

Riskli gebeliğe neden olan bebek ile ilgili durumlar:
– Bebekte rahim içi gelişme geriliği olması(IUGR), Bebeğin kilosunun normal standartların altında olması
– İkiz, üçüz ve diğer çoğul gebelikler
– Fetal anomali (bebekte çeşitli özür ve sakatlıklar)
– Rh Rh uygunsuzluğuna bağlı etkileşme olması (Kan uyuşmazlığına bağlı)
– Bebeğin amnion suyunun normalden fazla veya az olması
– Bebeğin eşinin önde olması (plesanta previa)

Ne gibi önlemler alınabilir?
Yüksek riakli gebelik gelişmesi her zaman çiftlerin elinde olan bir durum değildir, yukarıda bahsedilen durumlar gibi çoğu zaman tahmin edilemeyen ve önceden önlem alınamayan durumlardır. Ancak sigara ve alkolden uzak durmak, düzenli egzersiz ve doğru beslenmeye özen göstermek, normal kilo sınırlarını korumaya çalışmak, doktora danışmadan hiçbir ilacı kullanmamak ve gebelik öncesinden başlayarak doğuma kadar düzenli doktor takiplerine özen göstermek alınabilecek bazı önlemlerdir.

Riskli gebelik uzmanı (Perinatoloji uzmanı, Perinatolog)
Riskli gebelik ile ilgili bilim dalına perinatoloji denir. Riskli gebelik uzmanları yani perinatoloji uzmanları (perinatolog) riskli gebelik ile ilgili özel eğitim almış ve bu konuda spesifikleşmiş kadın hastalıkları ve doğum uzmanı doktorlardır.